Cơ quan thuế đang xử phạt mạnh tay với các trường hợp kê khai hai giá nhằm lách thuế chuyển nhượng nhà đất - Ảnh minh họa: TỰ TRUNG
Ông Lê Duy Minh, cục trưởng Cục Thuế TP.HCM, cho biết cơ quan này đã có văn bản yêu cầu các phòng công chứng phải chuyển hồ sơ về cơ quan thuế nếu phát hiện hợp đồng chuyển nhượng nhà đất được công chứng hai lần, với giá chuyển nhượng giữa hai lần có chênh lệch.
Bán 11 tỉ, khai... 1 tỉ
Sau khi về hưu, ông N.B. (TP.HCM) đã bán căn nhà duy nhất tại một quận ven TP với giá 11 tỉ đồng để chuyển về một quận xa hơn, số tiền dư ra để dành dưỡng già. Tuy nhiên, ông được người làm hồ sơ "tư vấn" chỉ kê khai giá 1 tỉ và nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) 2% trên giá bán, tương đương 20 triệu đồng.
Dù đã bán nhà từ cuối năm 2018 và gia đình ông đã chuyển về nơi ở mới nhưng mới đây ông B. nhận được giấy mời của cơ quan thuế yêu cầu đến làm việc, nội dung là "thực hiện nghĩa vụ tài chính với hồ sơ chuyển nhượng nhà, đất", đồng thời khuyến cáo sẽ chuyển hồ sơ cho cơ quan công an nếu không đến làm việc.
Khi đến làm việc, ông B. được biết cơ quan thuế đã truy lại hồ sơ từ phòng công chứng và phát hiện căn nhà của ông có đến hai hợp đồng chuyển nhượng, hợp đồng đầu tiên ghi giá "ảo" là 1 tỉ và hợp đồng bổ sung với giá thật là 11 tỉ đồng, nên yêu cầu ông nộp bổ sung thuế TNCN 200 triệu đồng.
"Tôi tưởng mọi việc đã kết thúc nhưng không ngờ sau gần 2 năm lại bị cơ quan thuế truy ra. Sau khi tìm hiểu, tôi mới phát hiện rằng nếu khai giá bán thật cũng không phải nộp thuế TNCN vì đây là căn nhà duy nhất của gia đình tôi" - ông N.B nói và cho biết đã làm đơn trình bày với cơ quan thuế để xin điều chỉnh lại hồ sơ chuyển nhượng.
Đây không phải là trường hợp duy nhất bị cơ quan thuế "sờ gáy" vì mua bán nhà hai giá. Trao đổi với Tuổi Trẻ, Chi cục Thuế Q.10 cho biết đã xác minh tại 29 phòng công chứng trên địa bàn với 1.384 trường hợp nghi vấn kê khai giá chuyển nhượng thấp nhằm né thuế.
Sau khi nhận được phản hồi của 15 phòng công chứng, cơ quan thuế phát hiện 39 trường hợp có chênh lệch giá so với kê khai. Trong đó, 8 căn nhà phố có tổng giá kê khai chỉ hơn 10 tỉ nhưng xác minh ra tổng giá là hơn 55,4 tỉ đồng nên đã xử lý truy thu và phạt 948 triệu đồng.
Ngoài ra, 31 căn nhà dự án với giá kê khai chưa đến 19 tỉ đồng nhưng xác minh ra tổng giá thật là hơn 81,5 tỉ, nên đã truy thu và phạt hơn 1,2 tỉ đồng. Đây là số liệu xác minh những căn nhà giao dịch trong năm 2018 và được Chi cục Thuế Q.10 xử lý truy thu tính đến cuối tháng 7-2020.
Chênh lệch 200 triệu đồng thất thu thuế - Đồ họa: N.KH.
Biết giá thật nhờ... hai bên tranh chấp
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Ngọc Lộc, chi cục trưởng Chi cục Thuế huyện Bình Chánh, cho biết cơ quan này mới chuyển hai hồ sơ chuyển nhượng bất động sản có dấu hiệu né thuế qua cơ quan công an.
Đây là hai căn chung cư, do vậy cơ quan thuế có căn cứ để tra cứu giá từ các hồ sơ kê khai giá thật chuyển nhượng cùng thời điểm.
Trong khi đó với nhà phố