Nhưng liệu Washington có đủ ý chí và thời gian để làm điều đó?

Bước sang năm thứ năm, cuộc chiến ở Ukraine không còn chỉ là cuộc đối đầu giữa Kiev và Matxcơva. Đây đã trở thành bài toán địa chính trị nhiều biến số, trong đó Washington giữ vai trò trung tâm. 

Các vòng đàm phán dưới sự trung gian của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa mang lại đột phá thực sự, trong khi áp lực thời gian ngày càng lớn khi cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ đang đến gần.

Đàm phán bế tắc

Trong thông điệp nhân dịp kỷ niệm 4 năm cuộc chiến, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thừa nhận Ukraine đã kiệt sức, nhưng khẳng định Nga cũng không đạt được các mục tiêu đã đề ra. 

Phát biểu bên cạnh các lãnh đạo đồng minh châu Âu, ông Zelensky kêu gọi Mỹ "đứng về phía Kiev", đồng thời cáo buộc Nga đang "diễn kịch với ông Trump và với cả thế giới".

Đầu tháng này, ông Zelensky tiết lộ, dựa trên thông tin tình báo, rằng các quan chức Nga đã đưa ra gói thỏa thuận hợp tác kinh tế trị giá lên tới 12.000 tỉ USD nhằm lôi kéo Mỹ, trong đó có các điều khoản liên quan đến việc khai thác tài nguyên thiên nhiên ở các vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát tại Ukraine. 

Nhà lãnh đạo Ukraine cũng bác bỏ quan điểm cho rằng Nga sẽ ngừng chiến nếu Ukraine giao nộp vùng Donbass. "Thành thật mà nói, tôi không tin đó là tất cả những gì Nga yêu cầu" - tờ Financial Times dẫn lời ông Zelensky.

Về phía Nga, Tổng thống Vladimir Putin khẳng định Nga sẽ thắng cuộc chiến và không thay đổi lập trường: toàn bộ vùng Donbass, cùng với Zaporizhzhia và Kherson, phải được công nhận là thuộc Nga. 

"Nga đang chiến đấu cho tương lai, cho nền độc lập, cho sự thật và công lý" - Hãng tin TASS dẫn lời ông Putin phát biểu trước các binh sĩ ngày 23-2. 

Cùng lúc, truyền thông Nga đưa tin Matxcơva đang tiến hành gọi nhập ngũ 135.000 người trong đợt tuyển quân mùa thu năm nay.

Những tuyên bố cứng rắn từ cả hai phía lý giải vì sao các cuộc đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ chưa có tiến triển thực chất. Các bên dự kiến tiếp tục đàm phán trong tuần này, theo Kiev. 

"Ai cũng biết các cuộc đàm phán không dễ dàng, nhưng chúng ta đang tiến đến thời điểm mà tất cả các bên cần đưa ra quyết định cuối cùng: tiếp tục cuộc chiến hay chuyển sang hòa bình" - Văn phòng Tổng thống Zelensky cho biết.

Mỹ xoay trục sang ngoại giao

Theo giới phân tích, dù gây tiêu hao lớn, cuộc chiến hiện được đánh giá là đang ở trạng thái "ổn định". Triển vọng hòa bình vẫn còn xa vời khi cả hai bên chưa đạt mục tiêu và chưa nhìn thấy đủ lợi ích để tiến tới thỏa thuận. 

Tuy nhiên, các bên đều có động lực để chấm dứt xung đột: Nga đối mặt với áp lực kinh tế ngày càng tăng; Ukraine chịu sức ép từ tình trạng thiếu nhân lực; còn với Mỹ, cuộc chiến đã trở thành vấn đề chính trị nội bộ quan trọng trước thềm bầu cử giữa kỳ.

Theo Reuters, một số thành viên trong Đảng Cộng hòa đang nghiêng về các giải pháp hòa bình nhanh chóng, thậm chí chấp nhận nhượng bộ để chấm dứt chiến sự và giảm gánh nặng tài chính cho Washington.

Chiến lược hiện tại của Mỹ dường như dựa trên ba trụ cột: duy trì vai trò trung gian ngoại giao, sử dụng viện trợ và bảo đảm an ninh làm đòn bẩy đàm phán, và tìm kiếm một giải pháp chính trị có thể chấp nhận được trước áp lực thời gian. 

Theo Reuters, ông Zelensky cho biết Mỹ "muốn Nga và Ukraine giải quyết chiến tranh trước mùa hè", đồng thời tiết lộ Washington đã đề xuất gói bảo đảm an ninh 15 năm cho Kiev.

Nhà nghiên cứu Sándor Seremet thuộc Viện Quan hệ quốc tế Hungary nhận định trên tờ Hungary Conservative rằng kể từ khi ông Trump nhậm chức, một số vòng đàm phán đã mang lại kết quả mang tính chiến thuật: các thỏa thuận ngừng bắn hạn chế như tạm ngừng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng, thỏa thuận ngừng bắn dịp Lễ Phục sinh, và việc tiếp tục trao đổi tù binh chiến tranh.

Tuy nhiên, những tháng gần đây cũng đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận của ông Trump: từ kế hoạch hòa bình 28 điểm, nhà lãnh đạo Mỹ chuyển sang tập trung gây sức ép buộc Kiev nhượng bộ lãnh thổ. Theo Đài Al Jazeera, ông Trump sẽ tiếp tục gia tăng áp lực lên Ukraine. 

Ông đã hai lần khẳng định trong vài ngày qua rằng nếu các cuộc đàm phán thất bại, trách nhiệm thuộc về phía Ukraine.

Ông Trump và các lãnh đạo G7 ra tuyên bố chung ủng hộ Ukraine

Ngày 24-2, các lãnh đạo nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7), gồm cả Tổng thống Mỹ Donald Trump, ra tuyên bố chung khẳng định sự ủng hộ kiên định dành cho Ukraine.